Dijital paralar ile kripto paralar aynı olarak görülse dahi aralarında yapısal olarak büyük farklılıklar bulunmaktadır. Otoriteye sahip olmak veya olmamak en büyük fark diyebiliriz. Kripto para dünyası her ne kadar yeni olsa da hızlı bir adaptasyon sürecinin ardından kendisini insanlara kabul ettirdi.
Bilinen tarihin ilk yılları itibaren para insanlar arasında alım satım yapabilmek için önemli bir araç olmuştur. 20. yüzyılda nakit para kullanımı oldukça artmıştır. Bununla beraber günümüzde dijital para kullanımı nakit paranın yerini almaktadır.

Dijital para aslında gerçekte var olmayan, alım satım yapılabilen, transfer edilebilen ve karşılığında mal yada hizmet alınabilen bir tür para çeşididir. Bu işlemlerin hepsi sadece dijital ortamda yapılabilmektedir. Para ekosistemdeki toplam para miktarının %80'ini dijital paralar oluşturmaktadır.

Kripto para, blockchain yapısına bağlı olarak üretilen, eşler arası aktarılabilen, geldiğimiz nokta itibari ile alım satımı yapılabilen, mal veya hizmet karşılığında ödeme aracı olarak kullanılan bir para çeşididir.

Dijital Para ve Kripto Para Arasındaki Farklar

İlk olarak bahsedilmesi gereken asıl konu otorite olacaktır. Dijital paralar belirli kişi, kişiler veya gruplar tarafından idare edilmektedir. İşlemleri yapan bir merkez bulunurken, onaylama işlemini ücreti karşılığında yapar. Kripto paralar genellikle merkeziyetsiz yani herhangi bir otoriteye bağlı değildir ve işlemler iki kişi arasında gerçekleşir. Blockchain doğrulama işlemini madenciler yapar ve herhangi bir otoriteye bağlı değildir.

Bir diğer bahsedilmesi gereken konu ise belirsizlik. Kripto para alım satım platformlarında alım satım yapabilmek için sadece bir üyelik açmanız yeterlidir. Kimlik belirtmenize gerek yoktur. İşlemlerinizi anonim olarak gerçekleştirebilirsiniz. Bu konu merkeziyetli borsalarda KYC “Müşterini Tanı” politikası ile bir nebze kontrol altına alınmış durumdadır. Kullanıcı, itibari ve kripto para yatırma, çekme işlemlerinde kimlik bilgilerini onaylatmak zorundadır. Aksi takdirde işlemlerini gerçekleştiremeyecektir.

Dijital para için böyle bir durum söz konusu değildir. Dijital para kullanıcıları hesap açmak, hesaba erişmek veya işlem yapmak için kimlik bilgilerini ibraz etmesi zorunludur. Dijital para bu yönüyle de kripto paralardan ayrılmaktadır.

Dijital paralar birçok ülkede yasal düzenlemelere sahip olarak işlem görmektedir. Kripto paralar henüz bu aşamaya gelememiş olsa da birçok ülkenin bu yönde çalışmaları bulunmaktadır. Ancak tam olarak tüm ülkelerin kendi politikalarını ve yasal düzenlemelerini yapması zaman alacaktır.

Kripto para işlemleri blockchain üzerinde gerçekleştiği için saldırılara karşı yüksek savunmaya sahiplerdir. Dijital paraların kripto paralara göre siber saldırıya uğramaları daha kolaydır.

Dijital paraların bir yönetici mekanizmasına sahip olması kara para aklama, dolandırıcılık gibi faaliyetlerine karşı bir koruma oluşturmaktadır. Kripto paralarda yönetici mekanizması olmadığı için paranın izini sürmek çok daha zordur.

Dijital veya kripto paralar genel olarak aynı işlem güçlerine sahip olsada farklı mekanizmaları kullanmaktadırlar. Kripto paraların yasal süreçlerinin henüz tamamlanmamış olması sebebiyle mal ve hizmet satın almak için kripto para kullanacağınız zaman ekstra dikkatli olmalısınız.

Ülkelerin Dijital Para Çalışmaları

Kripto paralara karşı yasal yükümlülükleri olan ve bir merkez tarafından kontrol edilebilen bir para birimi olan dijital para için ülkelerin merkez bankaları çalışmalarını sürdürmektedirler. Ülkeler ise geleceğe ayak uydurmak ve kendi ürettikleri, kontrolün kendi merkez bankasında olduğu bir dijital para için çalışmalara başlamıştırlar. Bazı ülkeler, Merkez Bankası Dijital Para Birimi Central Bank Digital Currency CBDC kapsamında itibari para birimlerinin dijital bir versiyonunu sunmaktadırlar. Bu ülkelerin başında Çin, İngiltere, Türkiye, Avustralya ve Nijerya gelmektedir.

Türkiye Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamada 2022 yılı içerisinde ilk dijital paranın üretilmesi, testlerinin yapılması ve 2023 yılında kullanıma sunulması planlanmaktadır.

Çin ise dijital para dünyasında tek el olmak için hızla çalışmaktadır. 2014 yılında başlayan çalışmalar aktif deneme sürecindedir. Çin ekonomisinin büyüklüğü ve gücü ile beraber gelecekte her ülkenin Çin dijital parasını kullanmasını öngörmektedir.

Avustralya, Malezya, Singapur ve Güney Afrika ülkeleri kendi aralarında merkezi dijital para (CBDC) için testlerin başladığını bildirdi. Bu proje sınır ötesi testlerin başarı ile tamamlanması sonucunda bir sonraki aşamaya geçecektir.

İngiltere Merkez Bankası ve Hazine tarafından yapılan bildiride insanların kullanımına sunmak üzere bir dijital para üzerinde çalışmaların başladığı ve hızla devam ettiği duyurulmuştur.

Son Söz

Dijital paraların ve kripto paraların kullanımı gelişen teknoloji ile beraber artık kaçınılmaz olmaktadır. Birçok ülke kendi dijital parasını üretmek için çalışmaktadır. Bu çalışmaların geleceğinde başarısızlık yaratacak tek etkenin kripto paralar olduğunu düşünmektedirler. Bunun en büyük örneğini Çin olarak verebiliriz. Kripto para ve dijital para arasındaki rekabeti kimin kazanacağını şüphesiz zaman ve talep gösterecektir.
 
Moderatör tarafında düzenlendi:
Üst